Bilgisayar oyunlarında eski günlerdeki gibi eğlenememek

Lisede, bundan 10 yıl önce falan, geç kalmış komünist hatunlardan biriyle "hoşlanma durumları" yaşıyorduk. Hatırladığım sahne; dışarıdan hayvan gibi gelen güneş ve millet bahçede top oynarken bizim sınıfta cereyanı düşük bir muhabbet çeviriyor oluşumuz. Bir noktada kız "Metal müziği sevmeyiz, çünkü hep eleştirir ama sorunun kaynağına inmez" dedi. Aynı kızı geçenlerde bir arkadaş görmüş, İzmir Basmane Tren Garı'nın üzerinde yaşıyormuş. (Detaylar önemli değil) Bu kadar zamanda neye çözüm ürettiğini bilmiyoruz, ama belirttiği fikir doğruydu ve ben de eskiden hayatımın önemli bir parçası olan bilgisayar oyunlarının şimdi neden baydığı hakkında bir iki fikir atayım ortaya istiyorum.

Sebep 1 : Bilgisayara sahip yaş grubu. 15 yıl önce, bilgisayar diye bir şeyin varlığını bile bilmek için belirli bir yaş, kültür, eğitim ve yabancı dil düzeyine sahip olmak gerektiğinden o yıllarda yapılan oyunlarda sanatsal faktörler, hikaye derinliğine gösterilen özen daha başkaydı. Tabi kastettiğim periyod en sevdiğim olan 1989-1994 arası.

Sebep 2 : Photo Realism. Bilgisayar ve konsolların 8-16 bit dönemlerinde foto gerçekçi oyunlar yapmak imkansıza yakın olduğundan üreticiler gerçek gibi görünmemesinde sakınca bulunmayan bilim kurgu / fantezi temalı oyunlara yükleniyorlardı. Bu da ortaya üreticinin de oynayanın da yaratıcılığını zorlaması gerektiren ürünlerin çıkmasına neden oluyordu. Şimdiki oyunlarda çekilen bir fotoğrafı pc'de modelleyen oyun yaptım diye çıkıyor ortaya. Böylece oyunlar gerçek hayata yakın oluyor.. da.. Gerçek hayattan beklentim olsa gider kaldırıma çökerim, internet kafecinin çocuuyla son BMW'ler üzerine muhabbet ederim.

Sebep 3 : 90'ların favori akımı olan sanatta minimalizm. Ciddi ciddi hafif entelektüel bu başlığı attığım için şaşkınım ancak durum bu. Müzikten edebiyata tüm sanat ürünlerinin nitelik bakımından detaysız ve yalın oluşu akımı oyunlara da etki etti. Eskiden tanınmış bir Rock grubu olabilmek için ileri düzey gitar tekniği vs. gerekirken şimdi kedi yavrusu gibi mıyıldayan bir vokal yapmanın yeterli olması durumundan bahsediyorum. Oyunlar da geçmiş ya da gelecekte geçen türler bile olsalar, bolca bugünün konuşmalarına, tarzlarına ayak uydurdular. Yalın, kavraması kolay bir hale büründüler. Bize de "bunu mu oynuyonuz lan sabahlara kadar" demek düştü.

Sebep 4 : Teknolojik kısıtlardan ötürü hayal gücüyle tamamlama olayı. Bilen bilir Amiga'da Lost Patrol isminde bir oyun vardır. Oynadığınız karakterleri hiçbir zaman aksiyon üzerinde görmezsiniz, haritada birer noktadırlar. Ancak bir ölüm kalım vs. olduğunda hüzünlü pixel art'larla temsil edilirler. Bu durumda boşlukları oyuncu tamamlar, kafasında canlandırdığı sahnelerle saatler geçirir ve doğal olarak bundan bulunmaz bir tatmin yaşardı. Şimdinin oyunlarında her türlü görsel/işitsel hatta dokunsal (force feedback) öğeler hazır olarak verildiğinden oyuncu TV izler modda, her şeyi hazır alıyor.

Sebep 5 : Bilgisayar sahibi olmanın artık marjinal olmayışı. Oyunlara en çok ilgi gösterdiğimiz okul yıllarında; bütün sınıf abik gubik işlerle uğraşır, akşamları gol şov izlerken komplike bir sistem üzerinden oyunlar oynamak kişinin kendini toplumdan farklı, daha bir tekno hissetmesine neden olurdu. Artık böyle bir olay kalmadı elbette.

Sebep 6 : Çocukluğun verdiği lüzumsuz şeyleri keşfetme isteğinin yitişi. Takip eden dönemde de iş hayatının insana yüklediği baymışlık, kolunu kaldırmadan önce tereddüt etme modu. (Yorumun için sağol Mali, yazılarımı senin gibi genç kızların okuyor oluşu beni mutlu ediyor)

Yakın tarihli oyunlardan Championship Manager, Morrowind, Winning Eleven dışında "sabah kalksam da bir oynasam" dediğimiz örnekler pek çıkmadı açıkçası. Dune 2, Street Fighter 2, Doom gibi yeniliklerle ya da deli gibi kendine has ambiyansla gelen ciddi oyunları göremez olduk. Niye tek yazar yazdığı halde metin dili olarak çoğul şahıs kullandığımızı biz de bilmiyoruz.