Pilav Üstü Ekşi Sözlük

Bildiğiniz üzere Ekşi Sözlük'te aktif yaklaşık 10 milyon yazar, 230 milyon kayıtlı okur ve siteyle alakasız yaklaşık 6 milyar insan bulunuyor. Böylesine geniş bir kitleye hitap eden bir sitede en fazla üç kelimeden oluşan anlamlı cümleler kurabiliyorsanız zaten karmanız 400'ün üzerindedir. O yüzden, "nasıl iyi bir yazar olunur", "kaç paragrafın üzerinde yazarsam sıkılıp okumazlar", ya da "sözlükten attığım msjlere cvp vermeyen kızların hatmeyıl hesabını ele geçirmek istiyorum sen bilgden anlıyorsun yardım etsene kank :D" tarzı genel ihtiyaçlara cevap vermek yerine, dilerseniz, kuruluşundan beri takip edegeldiğimiz bu sitenin önceki günü, dünü ve bugününü kapsayan üç ayrı başlıktan oluşan bir özet çıkaralım.

2000 ve Öncesi : Biz Biliyoruz da mı Yazıyoruz?

İnanması zor ama Ekşi Sözlük yeni milenyumdan önce de vardı. Şu ankinin binde birine tekabül eden bir takipçi kitlesine sahip olduğu zamanlarda sitenin gündemi genelde popüler rock/metal grupları, bilgisayar programlarının yeni versiyonları, Star Wars ve Star Trek'in bilimkurgu olup olmaması eksenindeki tartışmalar ve efsane Zoban'ın kurucusu ve simgesi olduğu cinsel özgürlük ekolü mensubu damlı götlü başlıklardan oluşurdu. Joe Satriani başlığı altına "üfff chok super gitar chaliyor baba, kirk hammetti kovmush ogrencisiyken" yazsanız, altina biri gelip "hocalarin hocasi, ama son albumuyle dawayi satti synthler mynthler" yazardı. Bu yıllarda sözlük çorak, yazarlar da çoğunlukla bilgisayar kurdu olduğundan "mov ax 90 ikinci operanddaki signed degeri birinci operanda tasiyan extension'dır" tarzı entriler de gırlaydı. Develer tellal, pireler berber iken, herkes birbirini tanıdığından ve ortak zevklere sahip olduğundan, alanın da verenin de ziyadesiyle halinden memnun olduğu bu kurtarılmış bölgede, insanlar mutluluk içinde yaşayıp giderlerdi.

2001-2005 : Überpop Kültür Salatası

Ekşi Sözlük'ün "altın" yılları hangisidir diye sorsanız, 2001-2005 arasıdır derim, biraz düşündükten sonra. Yeni nesil yazar alımları yapıldıkça; yazmayı da, okumayı da bilen ve bunlardan zevk alan, hobileri daha geniş bir çerçeveye yayılmış insanlar kullanmaya başladı siteyi. Sözlük, ilk bir iki nesil "steril" kullanıcının o kemikleşmiş ortak özellikleriyle temsil edilmekten kurtuldu. Beğeni ve düşünce skalası genişledi, kendini daha iyi ifade edebilir oldu. Yazım kurallarına dikkat edilmeye başlandı. Tabii usülden biçimden yoksun fikir kabızları o zaman da vardı, ama kolayca ayıklanıp siteden uzaklaştırılabiliyorlardı. Bu dönemde, önceki zamanlarda atılan tohumlar filizlendi. Her ne kadar prehistorik çağdaki sığlıktan tam kurtulmuş olmasa da, tartışmalar yeni ve daha eğlenceli boyutlar kazandı. Ayar, karma gibi deyimlerden mütevellit sözlük terminolojisi yaygın kullanıma kavuştu.

2005-Günümüz : Ne Mozayiği Ulan?!

2005'te gerçekleşen (ve yıllardır beklenmekte olan) Altıncı nesil yazar alımları sonrası ortalık savaş alanına döndü. Dördüncü ve daha eski nesil kullanıcılar, tıpkı bugünlerde mevkii kaybetmekte olduklarını görüp kendilerini miting alanlarına atan "Beyaz Türkler" misali, her türlü olumsuzluktan altıncı nesli sorumlu tutmaya başladılar. Sanki kendileri düşünsel açıdan bir Goethe ayarında, biçemde bir Kafka kalitesindeydi; altıncı nesil ise "kitabın adını bir kelime eksik koysam onbin daha satar mıyım" hesaplarındaki Tuna Kiremitçi'ydi. Bu ana kadar medyada belli oranda kendine yer bulabilen Ekşi Sözlük, ekseriyetle 2005 sonrası bu alanda çok daha büyük bir tanınırlık sahibi oldu. "Ekşi Sözlükte size yapılan eleştiriler hakkında ne düşünüyorsunuz?" sorusu kendine hemen her ropörtajda yer bulmaya başladı. Metal dinleyip Photoshop kullanarak hayatını kazanan o steril kitle bir anda azınlıkta kaldı. Başörtülü ev kızından, müslümcü taksi şoförüne, fakülte dekanından mefruşatçısına kadar uzanan bir topluluk sözlükte fikir belirtmeye başladı.

Sterilliğin yerini çoksesliliğe bıraktığı bu noktayı 'tufan' olarak gören 'elit' yazarlar bunun adını "sözlüğün bitişi" koysa da, şu an hiç olmadığı kadar renkli bir Ekşi Sözlük var karşımızda. 2007 model Ekşi Sözlük, yukarıda bahsettiğim homojenize kitlenin birkaç yıl öncesine kadar yaşattığı "altın çağ" kadar 'kaliteli' olmasa da, daha geniş kitlelere hitap etmesi ve toplumun çok daha genel bir kısmının eğilimlerini yansıtması bakımından, önceki yıllara oranla çok daha 'inandırıcı' bir fikir platformuna dönüşmüş durumda. Zaman ne gösterir bilinmez; fakat şu haliyle Ekşi Sözlük, her ne kadar toplumun tüm kesimlerini kapsayamasa da, içinde yaşadığımız ülkenin internetteki en sağlıklı izdüşümüdür.